„Nie jesteśmy małżeństwem, więc moja partnerka zostaje poza ustawą Beckhama.”
Najpierw zależy to od jednej rzeczy. Od tego, czy mają Państwo wspólne dzieci w wieku poniżej 25 lat albo w każdym wieku z niepełnosprawnością.
Krótka odpowiedź
Ustawa Beckhama nie jest tylko dla tych, którzy przyjeżdżają do pracy. Art. 93 ust. 3 hiszpańskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (LIRPF) pozwala z niej skorzystać osobom należącym do trzech kategorii członków rodziny głównego podatnika i tylko im.
- Małżonek.
- Dzieci w wieku poniżej 25 lat albo w każdym wieku, jeżeli mają niepełnosprawność.
- Gdy nie ma małżeństwa, rodzic tych dzieci.
Partner bez wspólnych dzieci z głównym podatnikiem, 27-letnie dziecko bez niepełnosprawności ani ojciec głównego podatnika nie znajdują się na tej liście.
Każdy z nich musi spełnić cztery warunki, składa własny formularz modelo 149 i jego reżim nigdy nie trwa dłużej niż reżim głównego podatnika.
Czego wymaga ustawa
Cztery warunki z art. 93 ust. 3
a) Przenieść się na czas. Razem z głównym podatnikiem albo później, pod warunkiem że nie skończył się jeszcze pierwszy okres, w którym reżim ma zastosowanie do głównego podatnika. Rozporządzenie dopuszcza też ich wcześniejszy przyjazd, pod warunkiem że nie nabędą rezydencji podatkowej w Hiszpanii przed tym pierwszym okresem głównego podatnika (art. 113 ust. 3 hiszpańskiego rozporządzenia wykonawczego do ustawy o IRPF (RIRPF)).
b) Nabyć rezydencję podatkową w Hiszpanii.
c) Spełnić lit. a) i c) art. 93 ust. 1. Nie być rezydentem w Hiszpanii w żadnym z pięciu okresów poprzedzających okres przeniesienia się oraz nie uzyskiwać dochodów, które byłyby kwalifikowane jako uzyskane poprzez zakład (establecimiento permanente) w Hiszpanii. Zakaz ma te same wyjątki co dla głównego podatnika, działalność przedsiębiorczą (actividad emprendedora) i działalność wysoko wykwalifikowanych specjalistów z pkt 3 i 4 art. 93 ust. 1 lit. b, pod warunkiem pełnego spełnienia ich wymogów (art. 93 ust. 1 lit. c) i art. 113 ust. 2 RIRPF, ostatni akapit). Każda inna działalność gospodarcza członka rodziny prowadzona poprzez zakład w Hiszpanii oznacza niespełnienie tego warunku.
d) Podstawa członków rodziny nie może osiągnąć poziomu podstawy głównego podatnika. Suma podstaw opodatkowania (base liquidable) objętych reżimem członków rodziny musi być niższa od podstawy opodatkowania głównego podatnika w każdym okresie, w którym reżim ma do nich zastosowanie.
Proszę zwrócić uwagę na to, co podlega porównaniu. Porównaniu podlegają podstawy opodatkowania reżimu (art. 93 ust. 2 lit. d)), tworzone przez dochody, które każda z tych osób uzyskuje w ciągu roku na terytorium hiszpańskim według reguł reżimu (art. 93 ust. 2 lit. c)). A reguły te uważają za uzyskane w Hiszpanii całość dochodów zaliczanych w hiszpańskim IRPF do kategorii „rendimientos del trabajo” oraz dochodów z działalności przedsiębiorczej, uzyskanych w trakcie reżimu, choćby praca była wykonywana za granicą (art. 93 ust. 2 lit. b)). Zagraniczne wynagrodzenie członka rodziny wchodzi do jego podstawy.
Jedyny wyjątek ma charakter czasowy. Za uzyskane w trakcie reżimu nie uważa się dochodów z działalności prowadzonej przed przeniesieniem się albo po zgłoszeniu zakończenia pobytu w Hiszpanii (fin del desplazamiento), bez uszczerbku dla ich opodatkowania, jeżeli według ustawy o podatku od nierezydentów uważa się je za uzyskane w Hiszpanii (art. 114 ust. 2 lit. a) RIRPF).
Jak długo to trwa
Nie mają własnych sześciu lat podatkowych. Reżim ma do nich zastosowanie w kolejnych okresach, w których, przy spełnieniu tych warunków, ma zastosowanie także do głównego podatnika (art. 93 ust. 3, ostatni akapit). Kończy się najpóźniej w ostatnim okresie głównego podatnika (art. 115 RIRPF).
Kiedy bada się więź rodzinną?
Więź z głównym podatnikiem, wiek i niepełnosprawność bada się według stanu z chwili, w której członek rodziny zgłasza swój wybór reżimu (art. 116 ust. 1 RIRPF, ostatni akapit).
Co powiedział fiskus
Partnerka bez ślubu wchodzi jako rodzicielka
Dyrektor przeniósł się z partnerką i dwójką małoletnich dzieci. Nie byli małżeństwem ani nie figurowali w żadnym rejestrze związków partnerskich.
DGT odpowiedziała, że członkowie rodziny z art. 93 ust. 3, „pośród których mieści się niniejszy przypadek, to jest rodzicielka dzieci w wieku poniżej 25 lat wnioskodawcy”, mogą wybrać reżim, jeżeli spełniają warunki tego ustępu (V2608-25).
Nie wchodzi jako partnerka. Wchodzi jako matka dzieci głównego podatnika. Bez wpisu do rejestru związków partnerskich.
Jeżeli główny podatnik nie wchodzi, rodzina też nie
Małżeństwo rezydujące w Niemczech zarządzało hiszpańską spółką od jej utworzenia w listopadzie 2022 r. Ona zamierzała się przenieść, aby kierować projektami, a on jej towarzyszył.
DGT odpowiedziała, że u niej nie występuje związek przyczynowy między przeniesieniem się a funkcją, którą już pełniła, że nie może wybrać reżimu i że „w konsekwencji jej małżonek nie mógłby zostać objęty reżimem specjalnym” (V1582-24).
Członek rodziny nie ma własnej drogi. Zależy od głównego podatnika.
Główny podatnik musi zacząć w 2023 r. albo później
Ustęp 3 pojawił się wraz z obowiązującym brzmieniem art. 93. DGT stosuje go do głównych podatników, których pierwszy okres reżimu przypada na 2023 r. albo później. Odmówiła wnioskodawczyni, której małżonek stosował reżim w latach 2018 do 2023, możliwości kontynuowania go w 2023 r. jako członek rodziny (V3256-23).
Hiszpan wracający z rodziną
Hiszpan wracał z Tajwanu z małżonkiem i córką. DGT stwierdziła, że członkowie rodziny mogą wybrać reżim, jeżeli spełniają art. 93 ust. 3, i że ich termin wynosi sześć miesięcy od wjazdu do Hiszpanii albo termin głównego podatnika, jeżeli upływa później, na formularzu modelo 149 (V0266-26).
Problemem okazał się jednak główny podatnik. Składał w Hiszpanii deklaracje IRPF do 2021 r. To, co podatnik wykazał w deklaracji, uważa się za prawdziwe wobec niego (art. 108 ust. 4 hiszpańskiej ordynacji podatkowej (LGT)), co oznaczałoby, że był rezydentem w jednym z pięciu poprzedzających okresów, chyba że przedstawi dowód przeciwny. Jeżeli główny podatnik nie może wybrać reżimu, rodzina zostaje bez podstawy, od której zależy. Opisujemy to w przewodniku o powrocie do Hiszpanii.
Gdy główny podatnik zmienia pracę
Niemiec przyjechał z umową we wrześniu 2023 r., a jego małżonek wybrał reżim jako członek rodziny. W lipcu 2025 r. dobrowolnie zakończył zatrudnienie, żeby zostać jedynym członkiem organu zarządzającego (administrador) spółki należącej do obojga po 50%. DGT odpowiedziała, że zmiana go nie wyklucza, jeżeli nowa relacja spełnia art. 93, i że małżonek zachowuje reżim, dopóki zachowuje go główny podatnik i dopóki sam spełnia art. 93 ust. 3. Wniosek jest uzależniony od spełnienia warunków art. 93 i nie przesądza o sytuacji spółki, zajmującej się nieruchomościami (V0442-26, V0565-26).
Wyjaśniamy to w przewodniku o zmianie pracy.
Członek rodziny bez dochodów też składa deklarację
Małżonka osoby objętej reżimem, włączona na podstawie ust. 3, nie miała w 2024 r. dochodów podlegających opodatkowaniu w Hiszpanii. DGT odpowiedziała, że podatnicy objęci reżimem mają obowiązek złożyć formularz modelo 151 (V1852-25, na podstawie art. 114 ust. 4 RIRPF).
Limit podstaw opodatkowania
Jeżeli wybrali Państwo reżim jako członkowie rodziny na podstawie ust. 3, muszą Państwo przestrzegać limitu z lit. d), czyli sumy podstaw członków rodziny niższej od podstawy głównego podatnika (V1274-25).
Gdzie reżim przepada
Rozporządzenie rozróżnia dwa przypadki utraty reżimu (art. 118 ust. 4 RIRPF).
Z reżimu wychodzą naraz wszyscy członkowie rodziny, gdy suma ich podstaw opodatkowania przestaje być niższa od podstawy głównego podatnika albo gdy główny podatnik rezygnuje albo zostaje wykluczony.
Wychodzi tylko jedna osoba, gdy ten członek rodziny narusza któryś z pozostałych warunków ust. 3 albo wymogi więzi, wieku lub niepełnosprawności. Pozostali zostają w reżimie.
W obu przypadkach wykluczenie wywołuje skutki w okresie podatkowym, w którym doszło do naruszenia, albo w tym, w którym skutki wywołuje rezygnacja albo wykluczenie głównego podatnika.
Rozwód albo nieważność małżeństwa nie stanowią naruszenia.
Wykluczony zawiadamia o tym formularzem modelo 149 w terminie miesiąca od naruszenia (art. 118 ust. 2 i art. 7 ust. 6 zarządzenia HFP/1338/2023). Jeżeli jednak główny podatnik zgłosił już własną rezygnację albo wykluczenie, członkowie rodziny nie muszą zawiadamiać o swoim. I żadna z tych osób nie może ponownie wybrać reżimu (art. 118 ust. 5).
Dla wykluczonego członka rodziny zaliczki na podatek i wpłaty na poczet podatku przechodzą na zasady IRPF od momentu naruszenia. Przy dochodach z pracy natomiast dopiero od chwili, gdy powiadamia swojego płatnika o naruszeniu warunków. Jeżeli jego wynagrodzenie podlega ogólnej procedurze poboru zaliczek, przekazuje płatnikowi komunikat o danych z art. 88 RIRPF, formularz modelo 145, wraz z kopią zawiadomienia o wykluczeniu, a nową stawkę oblicza się z uwzględnieniem całości jego rocznych wynagrodzeń (art. 118 ust. 3). Termin dziesięciu dni na doręczenie tego komunikatu płatnikowi zaczyna biec dopiero po upływie miesiąca, który wykluczony ma na zgłoszenie wykluczenia fiskusowi (art. 11 zarządzenia HFP/1338/2023).
Każdy członek rodziny może też zrezygnować na własną rękę, formularzem modelo 149, w listopadzie i grudniu, ze skutkiem od roku następnego (art. 117 ust. 3 RIRPF). Jeżeli jest pracownikiem, dzieje się to w dwóch krokach. Najpierw przekazuje swojemu płatnikowi komunikat o danych z art. 88 RIRPF, a płatnik zwraca mu kopię opatrzoną pieczęcią. Potem składa rezygnację przed hiszpańskim urzędem skarbowym z tą kopią w załączeniu (art. 117 ust. 2). Kto rezygnuje, nie może ponownie wybrać reżimu (art. 117 ust. 4).
Kiedy się to Państwu nie opłaca
Gdy małżonek albo rodzic Państwa dzieci będzie miał w reżimie podstawę równie wysoką jak Państwa albo wyższą, licząc także jego zagraniczne wynagrodzenie. Lit. d) wymaga, żeby suma podstaw opodatkowania członków rodziny była w każdym okresie niższa od podstawy głównego podatnika. Jeżeli warunek nie jest spełniony, z reżimu wychodzą wszyscy członkowie rodziny.
Gdy główny podatnik nie ma zabezpieczonej własnej drogi. Cała rodzina wisi na nim.
I gdy członek rodziny ma skromne dochody. W reżimie płaci podatek według przepisów ustawy o podatku dochodowym od nierezydentów, z regułami art. 93 ust. 2. Przed wyborem trzeba to porównać z tym, co zapłaciłby według skali ogólnej. Osoba po osobie.
Co złożyć i kiedy
Każdy członek rodziny składa własny formularz modelo 149. Zgłoszenie jest indywidualne (art. 116 ust. 1 RIRPF). I obowiązuje kolejność. Najpierw składa je główny podatnik, a dopiero potem każdy członek rodziny (art. 7 ust. 1 zarządzenia HFP/1338/2023).
Termin wynosi sześć miesięcy od wjazdu do Hiszpanii albo termin głównego podatnika, jeżeli upływa później (art. 116 ust. 1 lit. b)).
W zgłoszeniu widnieją dane identyfikacyjne członka rodziny wraz z jego numerem NIF, dane głównego podatnika, numer referencyjny zgłoszenia wyboru złożonego przez głównego podatnika, rodzaj więzi oraz data wjazdu do Hiszpanii. Dołącza się dokument poświadczający więź (art. 119 ust. 3 RIRPF). Art. 119 ust. 3 nie wymaga od niego zaświadczenia o zgłoszeniu do hiszpańskiego ubezpieczenia społecznego (alta en la Seguridad Social).
Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko z niepełnosprawnością, wystarczy, że przy zgłaszaniu wyboru złożono już wniosek o zaświadczenie albo decyzję właściwego organu, choćby nie wydano go jeszcze. Stosowanie reżimu pozostaje jednak warunkowane uznaniem niepełnosprawności (art. 119 ust. 3).
Resztę opisujemy w przewodniku po formularzu modelo 149.
Zanim Państwa rodzina złoży modelo 149
W SEASI sprawdzamy, osoba po osobie, czy małżonek, dzieci albo rodzic Państwa dzieci mogą wybrać reżim i czy im się to opłaca, zanim zaczną biec ich terminy. Na piśmie.
Źródła tego przewodnika
Cytaty z BOE i z interpretacji DGT podajemy we własnym tłumaczeniu. Moc prawną ma tekst hiszpański, dostępny pod linkami do źródeł.
- LIRPF art. 93 ust. 1, 93 ust. 1 lit. a), 93 ust. 1 lit. b) pkt 3 i 4, 93 ust. 1 lit. c), 93 ust. 2 lit. b), c) i d) oraz 93 ust. 3 (akapit wprowadzający, lit. a) do d) i ostatni akapit)
- RIRPF art. 113 ust. 2 (ostatni akapit) i 113 ust. 3
- RIRPF art. 114 ust. 2 lit. a) i 114 ust. 4
- RIRPF art. 115
- RIRPF art. 116 ust. 1, 116 ust. 1 lit. b i ostatni akapit 116 ust. 1
- RIRPF art. 88 (powołany w art. 117 ust. 2 i 118 ust. 3)
- RIRPF art. 117 ust. 2, 117 ust. 3 i 117 ust. 4
- RIRPF art. 118 ust. 2, 118 ust. 3, 118 ust. 4 i 118 ust. 5
- RIRPF art. 119 ust. 3
- Zarządzenie HFP/1338/2023 (formularze modelo 149 i 151), art. 7 ust. 1, 7 ust. 3, 7 ust. 4 lit. b, 7 ust. 5, 7 ust. 6 i 11
- LGT art. 108 ust. 4
- DGT, wiążące interpretacje podatkowe (consulta vinculante) cytowane w polu doctrina