„Rejestruję w Hiszpanii działalność na własny rachunek i występuję o objęcie reżimem ustawy Beckhama.”
Nie. Tak się nie wchodzi.
Hiszpańska Dyrekcja Generalna ds. Podatków (DGT) powiedziała to osobie, która przyjeżdżała do pracy na własny rachunek po sześciu latach za granicą. Poza dwoma konkretnymi przypadkami taka osoba nie może zgłosić wyboru reżimu (V2477-24).
Krótka odpowiedź
Przedsiębiorca ma własną drogę, tę z art. 93 ust. 1 lit. b) pkt 3 hiszpańskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (LIRPF). Ale samo podjęcie działalności nie wystarcza. Działalność musi zostać uznana za działalność przedsiębiorczą (actividad emprendedora), z pozytywną opinią ENISA, o którą występuje się przed podróżą.
Jeżeli nie są Państwo obywatelami Unii Europejskiej ani osobami korzystającymi ze swobody przemieszczania się, zamiast samodzielnie występować o tę opinię, potrzebują Państwo zezwolenia na pobyt w celu prowadzenia działalności gospodarczej z art. 69 ustawy 14/2013, również przed przeniesieniem się do Hiszpanii (desplazamiento).
I jak przy każdej innej drodze muszą Państwo nabyć rezydencję podatkową w Hiszpanii w następstwie tego przeniesienia się, przeniesienie musi nastąpić w pierwszym roku reżimu albo w roku poprzednim i nie mogli Państwo być rezydentami w Hiszpanii w żadnym z pięciu okresów poprzedzających okres przeniesienia się (art. 93 ust. 1).
Czego wymaga ustawa
Art. 93 ust. 1 lit. b) pkt 3 wymaga, aby przeniesienie się nastąpiło „w następstwie prowadzenia w Hiszpanii działalności gospodarczej uznanej za działalność przedsiębiorczą”, w trybie przewidzianym w art. 70 ustawy 14/2013.
Hiszpańskie rozporządzenie wykonawcze do ustawy o IRPF (RIRPF) konkretyzuje, co to jest (art. 113 ust. 2 RIRPF). Za działalność przedsiębiorczą uznaje się działalność „innowacyjną i/lub” o szczególnym znaczeniu gospodarczym dla Hiszpanii, która posiada pozytywną opinię Empresa Nacional de Innovación (ENISA).
Od tego momentu droga zależy od Państwa obywatelstwa.
Jeżeli nie są Państwo obywatelami Unii Europejskiej ani osobami korzystającymi z praw do swobodnego przemieszczania się i pobytu. Potrzebują Państwo zezwolenia na pobyt w celu prowadzenia działalności gospodarczej z art. 69 ustawy 14/2013 przed swoim przeniesieniem się. W tym postępowaniu to Unidad de Grandes Empresas y Colectivos Estratégicos występuje z urzędu o opinię do ENISA (art. 70 ustawy 14/2013).
Jeżeli są Państwo obywatelami Unii Europejskiej albo osobami korzystającymi z praw do swobodnego przemieszczania się i pobytu. Potrzebują Państwo pozytywnej opinii ENISA, która kwalifikuje działalność jako przedsiębiorczą. Występują Państwo o nią sami, do ENISA, za pośrednictwem Dirección General de Industria y de la Pequeña y Mediana Empresa, przed swoim przeniesieniem się. Rozporządzenie wyznacza dziesięć dni roboczych na wydanie opinii przez ENISA od otrzymania wniosku.
ENISA ocenia trzy rzeczy (art. 70 ust. 2 ustawy 14/2013). Państwa profil zawodowy i zaangażowanie w projekt, z udziałem każdego wspólnika, jeżeli jest ich kilku. Plan biznesowy, z produktem albo usługą i ich finansowaniem. Oraz to, co projekt wnosi hiszpańskiej gospodarce w wartości dodanej, innowacjach albo możliwościach inwestycyjnych.
O opinię nie występuje się tylko raz w życiu. Jeżeli są już Państwo w reżimie i chcą Państwo później rozpocząć inną działalność przedsiębiorczą niż ta, która spowodowała Państwa przyjazd, potrzebują Państwo nowej opinii (art. 113 ust. 2, drugi akapit).
Działalność przedsiębiorcza to nie to samo co startup (empresa emergente)
To dwie różne figury prawne i ustawa je rozdziela.
Działalność przedsiębiorcza to ta z pkt 3 i zależy od opinii ENISA z art. 70 ustawy 14/2013.
Startup (empresa emergente) to figura z art. 3 ustawy 28/2022 i wchodzi do gry w pkt 4, tym o wysoko wykwalifikowanym specjaliście, który świadczy usługi na rzecz takich startupów. Wyjaśniamy to w przewodniku o wysoko wykwalifikowanym specjaliście.
Samo założenie start-upu nie umieszcza Państwa w żadnej z nich.
Działalność gospodarcza, która jednak jest dozwolona
Art. 93 ust. 1 lit. c zakazuje uzyskiwania dochodów, które byłyby kwalifikowane jako uzyskane poprzez zakład (establecimiento permanente) w Hiszpanii. Przedsiębiorca z pkt 3 to jeden z dwóch wyjątków.
Rozporządzenie zamyka to bez pola manewru. W trakcie reżimu jedynymi dozwolonymi działalnościami gospodarczymi są działalność przedsiębiorcza, świadczenie usług na rzecz startupów oraz szkolenia, badania, rozwój i innowacje z pkt 3 i 4 (art. 113 ust. 2, ostatni akapit). Działalność, która nie spełnia w całości tych przepisów, nie jest objęta wyjątkiem.
Co powiedział fiskus
Osoba na własny rachunek, która nie spełnia żadnego z dwóch wyjątków
Kto przenosi się do Hiszpanii, aby zarejestrować działalność gospodarczą na własny rachunek i ją prowadzić, ten może wybrać reżim tylko w przypadkach z pkt 3 i 4. Poza nimi DGT odpowiada, że „nie jest możliwe zgłoszenie wyboru” (V2477-24).
Z pracownika najemnego na własny rachunek w trakcie reżimu
Pewien Argentyńczyk przyjechał z umową o pracę i miał reżim poświadczony na lata 2023 do 2028. Uzyskał zezwolenie na pracę na własny rachunek i chciał odejść z firmy, aby jako osoba prowadząca działalność na własny rachunek tworzyć oprogramowanie dla klientów z państw trzecich.
DGT przypomniała, że w innym stanie faktycznym dobrowolne zakończenie stosunku pracy w celu nawiązania nowego stosunku pracy z innym podmiotem rezydującym w Hiszpanii, odmiennym od poprzedniego pracodawcy i niepowiązanym z nim, nie stanowiło przyczyny wykluczenia. Ale on nie zamierzał nawiązywać kolejnego stosunku pracy, tylko podjąć działalność gospodarczą. Poza pkt 3 i 4 te dochody uzyskiwane poprzez zakład w Hiszpanii prowadzą do wykluczenia w tym samym okresie podatkowym (V2248-24). Ta sama konkluzja dla objętego reżimem, który chciał fakturować jako osoba prowadząca samodzielnie działalność zawodową (V1274-25).
To, że klienci są poza Hiszpanią, nie zmieniło odpowiedzi.
Założyciele, którzy wchodzą innymi drzwiami
W analizowanych przez nas interpretacjach dotyczących założycieli DGT nie rozstrzyga drogi z pkt 3. Założyciele wchodzą przez umowę albo przez funkcję.
Szwed, który inwestuje w hiszpańskie start-upy i ma zostać członkiem organu zarządzającego (administrador) jednego z nich (z udziałem 6%) oraz swojej własnej spółki holdingowej, może zgłosić wybór reżimu drogą administratora, jeżeli przeniesienie się wynika z powołania i spełnia pozostałe warunki. Co do spółki holdingowej, DGT mówi, że „w zasadzie” nie byłaby ona spółką majątkową (entidad patrimonial), ale że to kwestia faktyczna (V0971-24).
Założyciel start-upu zajmującego się sztuczną inteligencją, mający 90% fińskiej spółki matki, miał zostać wynagradzanym administratorem hiszpańskiej filii, która zamierzała wystąpić o certyfikat startupu (empresa emergente). DGT przeanalizowała go jako administratora. Może zgłosić wybór reżimu, jeżeli przeniesienie się wynika z powołania, nabywa rezydencję w 2025 r., spółka nie jest majątkowa i spełnia lit. a) i c). Odpowiedź opiera się na drodze administratora, a nie na certyfikacie startupu (V2335-24).
A współzałożyciel z pośrednim udziałem niższym niż 25%, który przenosi się, mając ze swoją własną spółką zwykłą, bezterminową umowę o pracę, może zgłosić wybór reżimu drogą umowy o pracę, jeżeli istnieje związek przyczynowy i spełnia lit. a) i c) (V0578-26).
Jeżeli Państwa sprawa lepiej pasuje do drogi administratora, warunki są inne. Znajdą je Państwo w przewodniku o członku zarządu.
Gdzie traci się reżim
Podróż bez wcześniejszego wystąpienia o opinię ENISA albo, jeżeli nie są Państwo obywatelami Unii ani osobami korzystającymi ze swobody przemieszczania się, bez zezwolenia z art. 69. Rozporządzenie wymaga wystąpienia o opinię i posiadania zezwolenia przed przeniesieniem się. A bez pozytywnej opinii nie ma działalności przedsiębiorczej.
Zgłoszenie działalności gospodarczej na własny rachunek z działalnością, która nie spełnia w całości żadnego z przypadków z pkt 3 i 4. Tak nie można zgłosić wyboru reżimu (V2477-24). A jeżeli byli już Państwo w reżimie, naruszenie powoduje wykluczenie, ze skutkiem w okresie podatkowym, w którym doszło do naruszenia (art. 118 ust. 1 RIRPF).
Rozpoczęcie innej działalności przedsiębiorczej bez wystąpienia o nową opinię.
Jeżeli zostają Państwo wykluczeni, zawiadamiają o tym formularzem modelo 149 w terminie miesiąca od naruszenia (art. 118 ust. 2 i art. 7 ust. 6 rozporządzenia HFP/1338/2023). Od momentu naruszenia do poboru zaliczek na podatek i wpłat na jego poczet stosuje się zasady IRPF. W przypadku dochodów z pracy (rendimientos del trabajo) zmiana następuje natomiast od momentu, gdy zgłoszą Państwo płatnikowi, że naruszyli Państwo warunki. Jeżeli Państwa wynagrodzenie podlega ogólnej procedurze poboru zaliczek, przekazują Państwo płatnikowi zawiadomienie z danymi z art. 88 RIRPF, formularz modelo 145, wraz z kopią zawiadomienia o wykluczeniu, a nową stawkę oblicza się z uwzględnieniem całości Państwa rocznych wynagrodzeń (art. 118 ust. 3). Dziesięciodniowy termin na przekazanie tego zawiadomienia płatnikowi zaczyna biec, gdy kończy się miesiąc, który mają Państwo na zgłoszenie wykluczenia fiskusowi (art. 11 rozporządzenia HFP/1338/2023). I nie mogą Państwo ponownie zgłosić wyboru reżimu (art. 118 ust. 5).
Kiedy to się Państwu nie opłaca
Kiedy Państwa działalność ma klientów i dochody w kilku krajach. W trakcie reżimu całość dochodów z działalności przedsiębiorczej uznaje się za uzyskane w Hiszpanii (art. 93 ust. 2 lit. b). Zastrzeżenie ma charakter czasowy. Nie uznaje się za uzyskane w okresie obowiązywania reżimu tych dochodów, które pochodzą z działalności prowadzonej przed datą przeniesienia się albo po dacie zawiadomienia o zakończeniu pobytu w Hiszpanii (fin del desplazamiento), bez uszczerbku dla ich opodatkowania, jeżeli według ustawy o nierezydentach uznaje się je za uzyskane w Hiszpanii (art. 114 ust. 2 lit. a RIRPF).
To, co zapłacą Państwo za granicą z tytułu dochodów z pracy i z działalności przedsiębiorczej uzyskanych za granicą, odliczają Państwo korzystając z odliczenia z tytułu międzynarodowego podwójnego opodatkowania z art. 80 LIRPF, ale w limicie 30% tej części kwoty podatku brutto, która odpowiada całości tych dochodów z danego okresu (art. 114 ust. 2 lit. b).
Kiedy spodziewają się Państwo strat w jednej części działalności, a zysków w innej. W reżimie dochody opodatkowuje się łącznie, bez kompensowania ich między sobą (art. 93 ust. 2 lit. c).
I kiedy oczekiwany zysk jest skromny. Poza dochodami z części oszczędnościowej podstawa opodatkowania jest opodatkowana stawką 24% do 600 000 euro i stawką 47% powyżej (art. 93 ust. 2 lit. e). Przed zgłoszeniem wyboru reżimu trzeba to porównać ze skalą ogólną. Obliczenia wykonuje się na podstawie Państwa danych.
W działalnościach gospodarczych zaliczkę na podatek pobiera się tylko od dochodów z działalności zawodowej, a na fakturach za dochody podlegające poborowi zaliczki albo wpłacie na poczet podatku muszą Państwo wpisać właściwą stawkę (art. 114 ust. 3 RIRPF).
Co złożyć i kiedy
Wybór reżimu zgłasza się formularzem modelo 149 (art. 7 ust. 1 rozporządzenia HFP/1338/2023), w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy od daty rozpoczęcia działalności (fecha de inicio de la actividad) wykazanej w zgłoszeniu do hiszpańskiego ubezpieczenia społecznego (alta en la Seguridad Social) w Hiszpanii. Jeżeli zachowują Państwo ubezpieczenie społeczne kraju pochodzenia, liczy się data rozpoczęcia wykazana w dokumentach, które pozwalają je utrzymać. Jeżeli zgłoszenie nie jest obowiązkowe, liczy się data rozpoczęcia działalności wykazana w dokumencie potwierdzającym rozpoczęcie działalności (art. 116 ust. 1 lit. a RIRPF).
Załączają Państwo potwierdzenie zgłoszenia (albo dokument równoważny), zezwolenie na pobyt, jeżeli jest potrzebne, oraz pozytywną opinię ENISA. Jeżeli dołączane zezwolenie to zezwolenie na pobyt dla przedsiębiorców z art. 69 ustawy 14/2013, osobna opinia nie jest potrzebna (art. 119 ust. 2 lit. e RIRPF).
Reżim stosuje się w okresie, w którym nabywają Państwo rezydencję podatkową, i w pięciu kolejnych, chyba że nastąpi rezygnacja albo wykluczenie (art. 115 RIRPF). A każdego roku reżimu składają Państwo deklarację specjalną, formularz modelo 151 (art. 114 ust. 4 RIRPF i art. 1 i 2 rozporządzenia). Modelo 149 jej nie zastępuje. Wszystko o niej znajduje się w przewodniku po modelo 151.
Jeżeli uzyskują Państwo dochody z działalności gospodarczej, poza modelo 149 i modelo 151 muszą Państwo spełnić obowiązki formalne, o których mówi art. 6 rozporządzenia do ustawy o podatku od nierezydentów (art. 114 ust. 6 RIRPF). Prosimy przejrzeć je przed wystawieniem pierwszej faktury.
Wszystko pozostałe, łącznie z przyjazdem w drugim półroczu, znajduje się w przewodniku po modelo 149. Jeżeli przyjeżdżają Państwo z małżonkiem albo z dziećmi, prosimy przeczytać przewodnik o rodzinie.
Zanim wystąpią Państwo o opinię
W SEASI sprawdzamy, czy Państwa projekt kwalifikuje się do reżimu na podstawie przepisów dotyczących przedsiębiorców lub administratorów, czy też nie spełnia warunków żadnej z tych ścieżek, zanim zaczną Państwo pakować walizki. Na piśmie.
Źródła tego przewodnika
Cytaty z BOE i z interpretacji DGT podajemy we własnym tłumaczeniu. Moc prawną ma tekst hiszpański, dostępny pod linkami do źródeł.
- LIRPF art. 93 ust. 1 (akapit wprowadzający), 93 ust. 1 lit. a, 93 ust. 1 lit. b) pkt 2, 3 i 4, 93 ust. 1 lit. c, 93 ust. 2 lit. b, c i e
- RIRPF art. 113 ust. 2
- RIRPF art. 114 ust. 2 lit. a, 114 ust. 2 lit. b, 114 ust. 3, 114 ust. 4 i 114 ust. 6
- RIRPF art. 115
- RIRPF art. 116 ust. 1 lit. a
- RIRPF art. 118
- RIRPF art. 119 ust. 2, 119 ust. 2 lit. e i 119 ust. 5
- Rozporządzenie HFP/1338/2023 (modelos 149 i 151), art. 1, 2, 7 ust. 1, 7 ust. 2 lit. e, 7 ust. 4 lit. a, 7 ust. 6 i 11
- Ustawa 14/2013, art. 69
- Ustawa 14/2013, art. 70
- Ustawa 28/2022, art. 3
- DGT, wiążące interpretacje podatkowe (consulta vinculante) cytowane w polu doctrina