„Aby skorzystać z ustawy Beckhama, wystarczy być cudzoziemcem i przyjechać do pracy.”
Nie. Obywatelstwo nie występuje wśród warunków ustawy. Występuje natomiast to, po co Państwo przyjeżdżają, kiedy byli Państwo ostatnio rezydentami i jakie dochody będą tu Państwo osiągać.
Krótka odpowiedź
Ustawę Beckhama może wybrać ten, kto nabywa rezydencję podatkową w Hiszpanii w następstwie przeniesienia się do Hiszpanii (desplazamiento) i spełnia jednocześnie trzy warunki (art. 93 ust. 1 hiszpańskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (LIRPF)).
Po pierwsze, dana osoba nie mogła być rezydentem podatkowym w Hiszpanii w żadnym z pięciu okresów podatkowych poprzedzających okres przeniesienia się. Po drugie, przeniesienie musi nastąpić w pierwszym roku stosowania reżimu albo w roku poprzednim, z jednej z przyczyn wymienionych w ustawie. Po trzecie, nie może ona uzyskiwać dochodów, które byłyby kwalifikowane jako uzyskane poprzez zakład (establecimiento permanente) w Hiszpanii, z wyjątkiem dwóch konkretnych ścieżek.
Jeśli spełnia warunki, jest opodatkowany według zasad podatku od nierezydentów (IRNR) w roku zmiany rezydencji i w pięciu kolejnych. Jeśli nie spełni choćby jednego warunku, reżimu nie ma.
Ten przewodnik dotyczy głównego podatnika
Wszystko, co dalej, to warunki tego, kto przenosi się do Hiszpanii z jednej z przyczyn z art. 93 ust. 1, czyli głównego podatnika. Jego rodzina ma własną drogę, tę z art. 93 ust. 3 LIRPF, według innych reguł. Streszczamy ją na końcu.
Najpierw muszą Państwo zostać rezydentami
Reżim jest dla rezydentów. Kto nie zostaje rezydentem podatkowym w Hiszpanii, ten go nie stosuje, nawet mając certyfikat AEAT w ręku (V2201-19).
Rezydentem jest ten, kto przebywa w Hiszpanii ponad 183 dni roku kalendarzowego albo ma tutaj główny ośrodek albo bazę swojej działalności albo interesów gospodarczych (art. 9 ust. 1 LIRPF). Przy liczeniu dni dolicza się sporadyczne nieobecności, chyba że wykażą Państwo rezydencję podatkową w innym kraju. Domniemywa się, o ile nie zostanie przedstawiony dowód przeciwny, że podatnik jest rezydentem podatkowym w Hiszpanii, jeżeli zwykle mieszkają tam jego małżonek, z którym nie pozostaje w separacji prawnej, oraz pozostające na jego utrzymaniu małoletnie dzieci.
Na potrzeby tego reżimu hiszpańskie rozporządzenie wykonawcze do ustawy o IRPF (RIRPF) określa rok rozpoczęcia jego stosowania według odrębnej reguły. Jest to pierwszy rok kalendarzowy, w którym po przeniesieniu się pobyt w Hiszpanii przekracza 183 dni (art. 115 RIRPF). Ten rok i pięć kolejnych.
Jeśli przyjeżdżają Państwo późno w roku i w tym roku nie przekraczają 183 dni, reżim mógłby się zacząć w roku następnym po roku przeniesienia się, o ile w tym następnym roku pobyt w Hiszpanii przekroczy 183 dni i spełnione będą pozostałe warunki. Odraczać się nie da. Ustawa wymaga, aby przeniesienie nastąpiło w pierwszym roku reżimu albo w roku poprzednim, a kto nie zostaje rezydentem w roku następnym, nie przenosi reżimu na rok późniejszy (V2201-19). Hiszpańska Dyrekcja Generalna ds. Podatków (DGT) stwierdziła to w sprawie osoby przyjeżdżającej pod koniec 2025 r. z reżimem od 2026 r. (V1953-25) i powiedziała to już przy dawnym brzmieniu w sprawie przyjazdu pod koniec sierpnia 2014 r. (V3235-13). Pokazujemy to na przykładach z datami w przewodniku po formularzu modelo 149.
Pięć okresów bez rezydencji
Litera a art. 93 ust. 1 wymaga, aby nie byli Państwo rezydentami podatkowymi w Hiszpanii w żadnym z pięciu okresów podatkowych poprzedzających ten, w którym następuje przeniesienie się.
Liczą się okresy podatkowe, czyli lata kalendarzowe. Istotne jest, czy w każdym z tych lat byli Państwo rezydentami podatkowymi według art. 9 LIRPF, a nie Państwa obywatelstwo. Hiszpan, który przebywa za granicą wystarczająco długo, może wejść do reżimu tak samo jak cudzoziemiec.
To, co Państwo zadeklarowali, wróci
Pewien Hiszpan pracował w Arabii Saudyjskiej od 2013 do 2021 r., ale przez wszystkie te lata składał w Hiszpanii deklaracje IRPF. Chciał wrócić w 2025 r. i zastosować reżim w 2026 r. (V0266-26).
DGT odpowiedziała mu, że złożenie tych deklaracji pozwala domniemywać, że był rezydentem w Hiszpanii do 2021 r. Przy tym 2021 r. mieści się w pięciu poprzedzających okresach i reżim odpada. Może obalić to domniemanie dowodem przeciwnym, ale ciężar dowodu spoczywa na nim. Podstawą jest art. 108 ust. 4 hiszpańskiej ordynacji podatkowej (LGT). W odniesieniu do Państwa obowiązuje domniemanie prawdziwości danych podanych przez Państwa w deklaracjach.
Jeśli w tamtych latach składali Państwo w Hiszpanii formularz modelo 100 „na wszelki wypadek”, warto go przejrzeć, zanim Państwo o cokolwiek wystąpią.
Długi pobyt też się liczy
Chilijka z hiszpańskim obywatelstwem przyjechała w sierpniu 2023 r. na studia magisterskie i wyjechała w grudniu 2024 r. Chciała wrócić w 2025 r. z umową (V1690-25).
DGT wskazała, że ponad 183 dni w Hiszpanii w 2024 r. uczyniłyby ją rezydentem w tym roku. DGT wskazała również sposób rozwiązania konfliktu rezydencji. Jeśli równocześnie była rezydentem w Chile, konflikt rozstrzyga umowa z Chile, a jeśli umowa uznaje ją za rezydentkę Chile, litera a jest spełniona.
Studia, długie zwolnienie lekarskie albo rok sabatowy w Hiszpanii mogą się liczyć jako rezydencja. Umowa może Państwa uratować, ale trzeba to udowodnić.
Co orzekł TEAC przy dawnym brzmieniu ustawy
Kiedy ustawa wymagała dziesięciu lat, Centralny Trybunał Ekonomiczno-Administracyjny (TEAC) przesądził, że ostatni rok, w którym byli Państwo rezydentami za granicą, wlicza się do terminu nawet wtedy, gdy jest to ten sam rok przeniesienia się (TEAC RG 00/04760/2019 z 26 stycznia 2021 r.). To stanowisko wydane dla brzmienia z dziesięcioma latami. Obecne przepisy odnoszą się do pięciu okresów poprzedzających okres przeniesienia się do Hiszpanii.
Po co Państwo przyjeżdżają
Litera b wymaga, aby przeniesienie nastąpiło, w pierwszym roku reżimu albo w roku poprzednim, w następstwie jednej z tych przyczyn (art. 93 ust. 1 lit. b LIRPF).
Umowa o pracę (pkt 1)
Kwalifikuje się osoba, która nawiązuje z pracodawcą w Hiszpanii zwykły lub szczególny stosunek pracy albo stosunek zatrudnienia podlegający odrębnemu statusowi ustawowemu (relación estatutaria). Także ten, kto przyjeżdża, ponieważ jego pracodawca przenosi go z pismem o delegowaniu. Także osoba, która przenosi się do Hiszpanii bez polecenia pracodawcy i wykonuje pracę zdalnie, wyłącznie z wykorzystaniem środków i systemów informatycznych, telematycznych i telekomunikacyjnych.
Poza reżimem pozostaje szczególny stosunek pracy zawodowych sportowców z rozporządzenia królewskiego 1006/1985. DGT przypomina o tym nawet osobom, które już korzystają z reżimu i podejmują dodatkowe zatrudnienie (V0466-26).
DGT patrzy na związek przyczynowy między przeniesieniem się a rozpoczęciem stosunku pracy (V0347-25). Dłuższy odstęp między przyjazdem a rozpoczęciem umowy „może być poszlaką, obok innych czynników do rozważenia”, że taki związek nie istnieje (V5319-26). To kwestia faktyczna, którą oceniają administracja podatkowa i kontrola podatkowa.
Szczegóły w przewodnikach o pracowniku delegowanym i o pracy zdalnej. Z wizą na pracę zdalną z ustawy 14/2013 uznaje się warunek pracy zdalnej za spełniony (V1198-26).
Funkcja członka zarządu (pkt 2)
Wchodzi ten, kto przenosi się w następstwie objęcia funkcji członka organu zarządzającego (administrador) w podmiocie. Jeżeli podmiot jest spółką majątkową (entidad patrimonial), udział tego podatnika w tym podmiocie nie może powodować uznania go za podmiot powiązany z podatnikiem.
Poniżej 25% udziałów DGT uznaje ten warunek za spełniony, jeśli występuje związek przyczynowy (V2590-25). Cała reszta jest w przewodniku o członku zarządu.
Działalność przedsiębiorcza (pkt 3)
Wchodzi ten, kto przyjeżdża prowadzić w Hiszpanii działalność gospodarczą uznaną za przedsiębiorczą (actividad emprendedora) w trybie art. 70 ustawy 14/2013. Rozporządzenie wymaga, aby była innowacyjna albo o szczególnym znaczeniu gospodarczym dla Hiszpanii, aby uzyskała pozytywną opinię ENISA i aby przed przeniesieniem się mieli Państwo zezwolenie na pobyt w celu prowadzenia działalności gospodarczej z art. 69 tej ustawy. Dla obywateli Unii Europejskiej i osób korzystających ze swobody przemieszczania się rozporządzenie żąda pozytywnej opinii ENISA, o którą należy wystąpić również przed przeniesieniem się (art. 113 ust. 2 RIRPF).
Wysoko wykwalifikowany specjalista (pkt 4)
Wchodzi wysoko wykwalifikowany specjalista, który przyjeżdża świadczyć usługi na rzecz startupów (empresas emergentes) w rozumieniu ustawy 28/2022 albo prowadzić szkolenia, badania, rozwój i innowacje. Z jednym warunkiem liczbowym. To, co otrzymuje za te działania, musi łącznie stanowić więcej niż 40% wszystkich jego przychodów z działalności gospodarczej, działalności zawodowej i pracy osobistej.
Rozporządzenie odsyła w kwestii kwalifikacji do art. 71 ustawy 14/2013, a w kwestii działalności szkoleniowej, badawczo-rozwojowej i innowacyjnej (I+D+i) do art. 72. Odpowiednie warunki uznaje się za spełnione, jeżeli zezwolenie na pobyt przewidziane w tych artykułach uzyskano przed przeniesieniem się do Hiszpanii (art. 113 ust. 2 RIRPF).
Samo przyjechanie na działalność własną nie wystarczy
Ktoś, kto przez sześć lat pracował za granicą, pytał, czy może przyjechać do Hiszpanii na własną działalność i wejść do reżimu. DGT odpowiedziała, że poza pkt 3 i 4 nie jest to możliwe (V2477-24).
Działalność gospodarcza na własny rachunek otwiera drzwi tylko wtedy, gdy jest przedsiębiorcza z opinią ENISA albo gdy prowadzi ją wysoko wykwalifikowany specjalista świadczący usługi startupom w rozumieniu ustawy 28/2022 albo zajmujący się szkoleniami, badaniami, rozwojem i innowacjami, z wynagrodzeniem za to przekraczającym łącznie 40% jego przychodów z działalności gospodarczej, działalności zawodowej i pracy osobistej.
Żadnego zakładu
Litera c art. 93 ust. 1 zamyka krąg. Nie mogą Państwo uzyskiwać dochodów, które byłyby kwalifikowane jako uzyskane poprzez zakład położony w Hiszpanii. Wyjątkiem są pkt 3 i 4.
Rozporządzenie to konkretyzuje. W trakcie reżimu jedyną działalnością gospodarczą, jaką może prowadzić objęty reżimem, jest działalność przedsiębiorcza, świadczenie usług startupom w rozumieniu ustawy 28/2022 oraz szkolenia, badania, rozwój i innowacje z tych dwóch punktów (art. 113 ust. 2 RIRPF).
To nie jest warunek tylko na wejściu. Jeśli później uzyskują Państwo przychody z działalności gospodarczej poprzez zakład w Hiszpanii, poza tymi dwoma punktami, zostają Państwo wykluczeni w tym samym okresie (V1274-25).
Nie wszystko, co zagraniczne, przy tym szkodzi. Bycie wspólnikiem brytyjskiej spółki LLP bez działalności i bez obecności w Hiszpanii nie oznacza uzyskiwania dochodów poprzez zakład w Hiszpanii (V1372-25).
Rodzina głównego podatnika
Wybrać reżim mogą małżonek głównego podatnika, jego dzieci poniżej 25 lat albo w każdym wieku, jeśli mają niepełnosprawność, a przy braku związku małżeńskiego rodzic tych dzieci (art. 93 ust. 3 LIRPF). Nie potrzebują własnej przyczyny przeniesienia się z art. 93 ust. 1 lit. b.
Ich warunki są inne. Przenieść się razem z głównym podatnikiem albo po nim, byle nie zakończył się jeszcze pierwszy okres, w którym reżim ma do niego zastosowanie. Nabyć rezydencję podatkową w Hiszpanii. Spełnić litery a i c, czyli pięć okresów bez rezydencji i żadnego zakładu. Ponadto suma ich podstaw opodatkowania (base liquidable) musi być w każdym okresie podatkowym niższa od podstawy opodatkowania głównego podatnika. Mogą też przyjechać przed głównym podatnikiem, o ile nie nabędą rezydencji przed pierwszym okresem, w którym reżim ma do niego zastosowanie (art. 113 ust. 3 RIRPF).
Nie mają własnych sześciu lat. Ich reżim trwa co najwyżej do ostatniego okresu, w którym reżim ma zastosowanie do głównego podatnika (art. 115 RIRPF). Związek, wiek i niepełnosprawność bada się według stanu z chwili, gdy członek rodziny zgłasza swój wybór (art. 116 ust. 1 RIRPF, ostatni akapit). I trzeba warunki utrzymywać. Jeśli później członek rodziny naruszy któryś ze swoich warunków albo wymagania związku, wieku lub niepełnosprawności, zostaje wykluczony on sam, a pozostali trwają w reżimie. Jeśli główny podatnik rezygnuje z reżimu lub zostaje z niego wykluczony albo suma podstaw opodatkowania członków rodziny przestaje być niższa od jego podstawy, z reżimu zostają wykluczeni wszyscy członkowie rodziny korzystający z niego na podstawie art. 93 ust. 3 LIRPF. Rozwód albo nieważność małżeństwa nie liczą się jako naruszenie (art. 118 ust. 4 RIRPF).
Członkowie rodziny mają sześć miesięcy od dnia wjazdu do Hiszpanii na zgłoszenie wyboru reżimu. Jeżeli termin przewidziany dla głównego podatnika upływa później, mogą zgłosić wybór do tego późniejszego terminu (art. 116 ust. 1 lit. b RIRPF). W sprawie Hiszpana wracającego z Tajwanu DGT przypomniała, że jego małżonka i córka mogą zgłosić wybór, jeśli spełniają art. 93 ust. 3 (V0266-26).
Więcej szczegółów w przewodniku po formularzu modelo 149.
Kto nie może zgłosić wyboru, choć spełnia warunki
Rozporządzenie zamyka drzwi przed tym, kto przystąpił do szczególnego trybu ustalania zaliczek podatkowych od dochodów zaliczanych w hiszpańskim IRPF do kategorii „rendimientos del trabajo” z art. 89 lit. B rozporządzenia (art. 116 ust. 3 RIRPF).
I przed tym, kto już zrezygnował z reżimu albo został wykluczony. Żaden z nich nie może zgłosić wyboru ponownie (art. 117 ust. 4 i 118 ust. 5 RIRPF).
Spełnienie warunków to jeszcze nie reżim
Reżim trzeba wybrać. Należy zgłosić go formularzem modelo 149 w terminie nieprzekraczającym sześciu miesięcy od daty rozpoczęcia działalności (fecha de inicio de la actividad) wykazanej w zgłoszeniu do hiszpańskiego ubezpieczenia społecznego (alta en la Seguridad Social) w Hiszpanii, w dokumentacji pozwalającej zachować ubezpieczenie społeczne kraju pochodzenia albo, gdy zgłoszenie nie jest obowiązkowe, w dokumencie potwierdzającym rozpoczęcie działalności (art. 116 ust. 1 lit. a RIRPF).
I trzeba je utrzymywać. Jeśli później przestaną Państwo spełniać którykolwiek z warunków, zostaną Państwo wykluczeni z reżimu ze skutkiem w okresie podatkowym, w którym doszło do naruszenia (art. 118 ust. 1 RIRPF). Opisujemy to w przewodniku o wykluczeniu.
Kiedy się to Państwu nie opłaca
Spełnienie warunków nie znaczy, że reżim wyjdzie Państwu na dobre. Podatek zapłacą Państwo według przepisów IRNR, bez kompensowania jednych dochodów z innymi, a z niektórych ulg i zwolnień będą Państwo musieli zrezygnować. Wyjaśniamy to przypadek po przypadku w tekście o tym, kiedy ustawa Beckhama się nie opłaca.
Kalkulator ustawy Beckhama porównuje Państwa wynagrodzenie netto i podatek z wynikiem według ogólnych zasad IRPF w Państwa wspólnocie autonomicznej.
Zanim ruszy termin
Przed złożeniem modelo 149 sprawdzamy, czy Państwa sprawa spełnia każdy z warunków. Wcześniejsza rezydencja podatkowa, podstawa skorzystania z reżimu, daty i dochody, które będą Państwo uzyskiwać w Hiszpanii. Na piśmie.
Źródła tego przewodnika
Cytaty z BOE i z interpretacji DGT podajemy we własnym tłumaczeniu. Moc prawną ma tekst hiszpański, dostępny pod linkami do źródeł.
- LIRPF art. 93 ust. 1 (akapit wprowadzający i lit. a), b) i c)), 93 ust. 2 (akapit wprowadzający i lit. a) i c)) oraz 93 ust. 3
- LIRPF art. 9 ust. 1
- RIRPF art. 113 ust. 2 i 113 ust. 3
- RIRPF art. 115
- RIRPF art. 116 ust. 1 lit. a oraz lit. b wraz z ostatnim akapitem ust. 1, a także art. 116 ust. 3 RIRPF
- RIRPF art. 117 ust. 4
- Ustawa 14/2013, art. 69 do 72
- Ustawa 28/2022, art. 3
- RIRPF art. 118, w tym 118 ust. 4
- LGT art. 108 ust. 4
- TEAC RG 00/04760/2019 z 26.01.2021
- DGT, wiążące interpretacje podatkowe (consulta vinculante) cytowane w polu doctrina